Contact tracing & het beroepsgeheim

Gepubliceerd op 19/05/2020 - update op 01/07/2020

Contact tracing & het beroepsgeheim

Vandaag, 1 juli 2020, is een nieuw koninklijk besluit in het kader van het contactonderzoek in werking getreden.

Dit koninklijk besluit bevat een wettelijke grondslag die u toelaat om uw beroepsgeheim te doorbreken ingeval u gecontacteerd wordt door een contactopspoorder nadat u (vermoedelijk) besmet raakte met Covid-19.[1]

Wij brengen u graag even in herinnering waarover het gaat:

Om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, startte de overheid begin mei met contactonderzoek, ook wel contact tracing genoemd. Indien u zelf positief testte op het virus, of indien uw arts een sterk vermoeden heeft dat u besmet bent, kan u sindsdien opgebeld worden door een overheidsmedewerker die u vragenzal stellen met betrekking tot de personen met wie u fysiek contact heeft gehad.

De vragen hebben meer bepaald betrekking op de personen met wie u contact heeft gehad gedurende de periode die teruggaat tot minimaal 48 uur voor de start van de symptomen en maximaal veertien dagen voorafgaand aan de consultatie of de (eventuele) afname van een test. Wanneer u als psycholoog opgebeld wordt, staat het u uiteraard vrij om de namen door te geven van de personen waarmee u om privéredenen in contact kwam. De vraag of u dit ook gold voor de personen waarmee u om professionele redenen in contact kwam is evenwel van een andere aard, vermits dit mogelijks zou indruisen tegen het beroepsgeheim.

Als Psychologencommissie adviseerden wij u – enerzijds omwille van het gebrek aan een wettelijke grondslag die u toelaat om uw beroepsgeheim te doorbreken ingeval u gecontacteerd wordt door een contactopspoorder en anderzijds omwille van het feit dat noodtoestand moeilijk kon worden aangenomen gelet op het bestaan van een valabel alternatief – om geen namen van patiënten/cliënten door te geven aan contactopspoorders.

Wij boden u wel een valabel alternatief aan, in lijn met de burgerzin en solidariteit die verwacht wordt om de Covid-19 pandemie in te dijken en in lijn met uw deontologische verplichtingen (bv. continuïteit van zorg) en met de specificiteit van uw psychologenberoep.

Het alternatief luidde als volgt:

  • Ingeval u opgebeld wordt door een contactopspoorder geeft u de namen van uw patiënten/cliënten niet door.
  • U vraagt wel aan de contactopspoorder om het referentienummer van uw dossier op te geven. U vertelt aan de contactopspoorder dat u dit referentienummer met uw patiënten/cliënten zult delen om hen te informeren. U geeft mee aan de contactopspoorder dat u op deze wijze handelt om uw beroepsgeheim te waarborgen en toch uw verantwoordelijkheid op te nemen, zodat u dit zelf kan meegeven aan uw patiënten/cliënten.
  • Vervolgens contacteert u op eigen initiatief uw patiënten/cliënten met wie u fysiek contact heeft gehad binnen de bovenvermelde periode met het nieuws dat u besmet bent (of dat er een sterk vermoeden bestaat dat u besmet bent) met Covid-19.
    • U kan hen daarbij informeren over het feit dat u hun gegevens niet wenst mee te delen aan de coronaopsporingslijn, omwille van uw beroepsgeheim, maar dat zij wel zelf contact kunnen opnemen met hun behandelend huisarts.
    • Om de opvolging zo makkelijk mogelijk te laten verlopen, kan u hen het referentienummer van uw dossier meegeven, alsook de datum waarop u met hen het laatst fysiek contact had. Deze informatie kunnen uw patiënten/cliënten vervolgens doorgeven aan hun behandelend huisarts.

Wij wensen te benadrukken dat u het beroepsgeheim wel degelijk kan doorbreken gelet op bovenvermeld koninklijk besluit, nu daartoe sinds vandaag een wettelijke grondslag voor bestaat. Evenwel kan u ook nog steeds kiezen voor het alternatief dat wij voorstelden. Het is immers zo dat u toegelaten bent om uw beroepsgeheim te doorbreken. U bent daartoe bijgevolg niet verplicht. Verder is het zo dat burgers niet verplicht zijn om mee te werken aan het contactonderzoek. Er wordt louter gerekend op hun burgerzin en gevoel voor solidariteit, opdat ze zouden meewerken aan het contactonderzoek. A fortiori kan u als psycholoog, gehouden tot het naleven van het beroepsgeheim, dus niet gedwongen worden om uw beroepsgeheim te doorbreken.

De afweging of u uw beroepsgeheim doorbreekt, nu daartoe een wettelijke grondslag bestaat, dan wel of u kiest voor het door ons eerder voorgestelde alternatief, komt geheel aan uzelf toe. Het is een afweging die u zelf in eer en geweten dient te maken. Wij raden u wel aan om vooraf uw patiënten/cliënten te informeren over de werkwijze die u zal hanteren ingeval u besmet zou raken met Covid-19.

Wij lijsten voor u hieronder nogmaals de eventuele voordelen op van een keuze voor het door ons eerder voorgestelde alternatief, hopende dat deze u helpen bij het maken van bovenstaande afweging. Als u beslist om uw beroepsgeheim niet te doorbreken en zelf contact op te nemen met uw patiënt/client:

  • Zal uw patiënt/cliënt weten wie de besmette persoon is (namelijk u) – in tegenstelling tot de normale gang van zaken, waarbij de anonimiteit door de contactopspoorder wordt gegarandeerd. Voor patiënten/cliënten die moeilijk met onzekerheid kunnen omgaan, is dit mogelijks zinvol.
  • Zal het recht op privéleven van uw patiënt/cliënt op deze manier beter worden gegarandeerd.
  • Zal dit de vertrouwensband die u met uw patiënt/cliënt heeft ten goede komen.
  • Zal u zich kunnen informeren over de gemoedstoestand van uw patiënt/cliënt. Indien uw patiënt/cliënt bijzondere moeilijkheden zou ervaren door de situatie, kan u uw patiënt/cliënt onmiddellijk doorverwijzen naar een collega.
  • Zal u door aan te raden om contact op te nemen met de huisarts uw patiënten/cliënten mogelijks doorverwijzen naar de persoon die het meest geschikt is om een inschatting van de situatie te maken en eventuele vragen van uw patiënten/cliënten te beantwoorden.

[1] Art. 1, §5 koninklijk besluit nr. 44 betreffende de gezamenlijke gegevensverwerking door Sciensano en de door de bevoegde regionale overheden of door de bevoegde agentschappen aangeduide contactcentra, gezondheidsinspecties en mobiele teams in het kader van een contactonderzoek bij personen die (vermoedelijk) met het coronavirus COVID-19 besmet zijn op basis van een gegevensbank bij Sciensano.



 
Deel deze pagina