De rol van de Psychologencommissie in het dossier van de afschaffing van de GPP
GPP – Welke evoluties en welke rol voor de Compsy?
De recente beslissing om de Gesuperviseerde Professionele Praktijk (GPP) af te schaffen heeft belangrijke vragen opgeroepen binnen de sector van de klinische psychologie. Deze vragen hebben betrekking op de overgang tussen opleiding en beroepspraktijk, de begeleiding van pas afgestudeerden en de kwaliteitsgaranties voor gebruikers van psychologische diensten.
Wij willen u informeren over de stand van zaken en toelichten waarom en hoe de Psychologencommissie tussenkomt.
1. Beslissing van het kabinet en eerste reacties
Afgelopen zomer heeft het kabinet van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke beslist om de praktijkstage te schrappen uit de wet die de gezondheidszorgberoepen organiseert (WUG) en deze te vervangen door intervisie, supervisie en permanente vorming, zonder dat deze begrippen werden opgenomen in een duidelijk normatief en organisatorisch kader dat kwaliteitsgaranties waarborgt. Deze beslissing werd genomen tegen het advies van de Federale Raad voor de Geestelijke Gezondheidszorgberoepen in en werd pas in een laat stadium aan de sector meegedeeld.
De afschaffing van de GPP heeft sterke reacties uitgelokt in de sector. Reeds in augustus 2025 had de Psychologencommissie een reactie overgemaakt aan de FOD Volksgezondheid, waarin werd benadrukt dat de wetswijziging (de eenvoudige afschaffing van de GPP) disproportioneel leek in verhouding tot de uitdagingen.
2. Vraag naar de grondwettelijkheid
Verschillende beroepsverenigingen (VVKP, UPPCF en UPPsy-BUPsy) hebben contact opgenomen met de Psychologencommissie met de vraag om een juridisch advies te formuleren over de grondwettelijkheid van deze afschaffing.
Aangezien deze vraag gespecialiseerde expertise vereist, werd beslist samen te werken met een advocaat-specialiste in grondwettelijk recht. Het doel van dit advies was na te gaan of de vervanging van de verplichte GPP door intervisie, supervisie en permanente vorming verenigbaar is met het Belgisch en Europees recht, en welke juridische stappen eventueel kunnen worden ondernomen.
Het advies werd ter beschikking gesteld van de betrokken beroepsverenigingen, die autonoom beslissen hoe zij dit willen gebruiken.
Er werd ook nagegaan of deze vraag binnen de bevoegdheden van de Psychologencommissie viel. Met de goedkeuring van de Vergadering van Vertegenwoordigers (oktober 2025) werd beslist dat de kosten van deze procedure, evenals die verbonden aan het faciliteren van de dialoog binnen de sector, door de Commissie zouden worden gedragen.
Het advies van de specialiste, dat we eind januari hebben ontvangen, geeft aan dat een procedure bij het Grondwettelijk Hof inderdaad mogelijk is en zelfs reële slaagkansen heeft.
3. Ad-hoc werkgroep over de GPP
Intussen heeft het kabinet van minister Vandenbroucke een ad-hoc werkgroep over de GPP opgericht en een nieuw wettelijk kader voorgesteld.
Tijdens de besprekingen bleek dat er geen structurele omkadering zou worden voorzien voor studenten en dat bepaalde Europese normen, met name de voorwaarden voor de erkenning van EuroPsy en de internationale mobiliteit, niet langer zouden worden gegarandeerd. De praktijkstage werd vervangen door een verplichting voor klinisch psychologen om hun bekwaamheden voortdurend te verbeteren via supervisie, intervisie en permanente vorming.
Samengevat:
Alle betrokken partijen waren bereid in dialoog te gaan en te zoeken naar compromissen. Toch bleek dat de medewerkers van het kabinet niet over voldoende onderhandelingsmarge beschikten om tot een wederzijdse verstandhouding te komen. Met betrekking tot essentiële punten bestond er geen politieke speelruimte. De beroepsverenigingen hebben zich daarom uit de werkgroep teruggetrokken, gevolgd door de universiteiten.
4. Nood aan een strategie – vraag van de beroepsverenigingen
Gezien de beperkte bereidheid tot een politiek compromis vragen de beroepsverenigingen nu om samen te werken aan een strategie om de praktijkstage opnieuw in de wet op te nemen.
Zonder een breed gedeelde visie en zonder een minimale consensus binnen de sector zal het echter zeer moeilijk zijn om politieke beslissingen te beïnvloeden of een duurzaam alternatief uit te werken.
Momenteel worden twee parallelle pistes gevolgd.
Eerste stappen: voorbereiding van een procedure bij het Grondwettelijk Hof
Een eerste piste bestaat erin een gerechtelijke procedure tot vernietiging van wet op te starten. Dit initiatief wordt momenteel gedragen door de beroepsverenigingen als verzoekende partijen, met de ondersteuning van een advocaat. Er wordt nog gezocht naar bijkomende eisers.
Op 16 februari hebben de beroepsverenigingen de minister geïnformeerd dat een procedure bij het Grondwettelijk Hof wordt voorbereid om de afschaffing van de praktijkstage aan te vechten.
Parallel: uitwerking van een consensueel model met universiteiten en studentenvertegenwoordigers
De Psychologencommissie zal universiteiten en studentenvertegenwoordigers betrekken bij de reflectie over mogelijke compromissen, teksten en modaliteiten.
Hun bijdrage is essentieel om een evenwichtig en toekomstgericht kader uit te werken dat rekening houdt met opleiding, professionele begeleiding en Europese verwachtingen.
Ook klinisch orthopedagogen worden uitgenodigd om deel te nemen, hoewel zij niet onder de bevoegdheid van de Psychologencommissie vallen.
Doelstelling
De fundamentele doelstellingen van de GPP zijn:
- Jonge afgestudeerden de mogelijkheid bieden hun essentiële klinische competenties te versterken door praktijkervaring;
- Een veilige en gestructureerde leeromgeving bieden om een professionele identiteit op te bouwen;
- De overgang verzekeren tussen academische opleiding en klinische autonomie;
- Op termijn een ethische, verantwoordelijke en autonome praktijk garanderen;
- De toegangsvoorwaarden tot het beroep harmoniseren volgens Europese en internationale normen.
De centrale vraag vandaag is de volgende:
Zal de sector tot een consensus kunnen komen, compromissen kunnen aanvaarden en samen een progressief en haalbaar model kunnen uitwerken dat haar positie tegenover de overheid versterkt?
Rol die de Psychologencommissie wil opnemen
De Psychologencommissie neemt een faciliterende en ondersteunende rol op. Zij financiert de juridische bijstand en komt niet tussen in de inhoud van de organisatie van de gesuperviseerde praktijk.
De Commissie beschikt niet over de nodige expertise om de concrete modaliteiten ervan te bepalen en heeft ook niet de ambitie om dat te doen.
Zij neemt een neutrale positie in en wil bijdragen aan een constructief proces dat de sector in staat stelt tot een breed gesteunde oplossing te komen.
De Commissie handelt binnen haar wettelijk mandaat: waken over de kwaliteit en de waardigheid van de uitoefening van het beroep en de gebruikers van psychologische diensten beschermen. Zij is geen beroepsvereniging en laat het initiatief om een procedure op te starten over aan de beroepsverenigingen.